itel.am (am)

Viva-ի ջանքերով Արենիում ստեղծվում է քարայրային թանգարան

Tue, 21 Jul 2026 10:19:00 +0000

Արենիում ակտիվ աշխատանքներ են իրականացվում առաջին քարայրային թանգարանի ստեղծման ուղղությամբ: Viva-ի եւ «Արենի-1 քարայր» գիտահետազոտական հիմնադրամի համագործակցության նպատակը հեռանկարային է:

Գործընկեր կազմակերպությունները ձգտում են մինչեւ տարեվերջ հնագույն քաղաքակրթության եւ գինեգործության օրրանը հանրությանն ու աշխարհին ներկայացնել նոր ձեւաչափով՝ քարայրային թանգարանի տեսքով: Դա թույլ կտա պահպանել հնագիտական բացառիկ ժառանգությունը եւ նպաստել Վայոց ձորի զբոսաշրջության, կրթության, գիտության ու տնտեսության զարգացմանը: Ավելին, թանգարանի ստեղծումը կարող է նպաստել, որ «Արենի-1 քարայրը» դառնա նաեւ եզակի գիտակրթական կենտրոն ամբողջ Հարավային Կովկասում:

Համաշխարհային նշանակության հնագիտական կենտրոնում արդեն ավարտվում են պահարանների եւ ցուցափեղկերի տեղադրման աշխատանքները: Զուգահեռաբար լուծվում են թանգարանի լուսավորության, կահավորման հայեցակարգի եւ անվտանգության ապահովման հարցերը: Հայտնաբերված գունազարդ կարասն արդեն իր տեղն ունի:

Նախապատրաստվել է նաեւ դրա անիմացիոն ցուցադրությունը: Հիմնադրամն արդեն յոթ տարի հետազոտություններ է իրականացնում Վայոց ձորում: Հետազոտվող շերտերում պահպանվել է մարդկության ձեւավորման վաղ փուլերից մինչեւ մեր օրերի բացառիկ պատմություն: Ուշադրության կենտրոնում են ոչ միայն Արենիի քարայրի, այլեւ Արփա գետի հովտի հնագիտական ժառանգության ուսումնասիրությունները։

«Քարայրային թանգարան ստեղծելու միտքը բավականին ռիսկային էր, որովհետեւ չկա նման փորձ: Մի բան է համարձակ գաղափար ունենալը, մեկ այլ՝ այն նյութականացնելը: Այդպես է նաեւ հնագիտության մեջ: Մի իրավիճակ է, երբ նոր հուշարձան ես պեղում եւ չգիտես՝ ինչ ակնկալել, մեկ այլ՝ երբ շարունակում ես տարիներ առաջ սկսած աշխատանքդ: Viva-ն հավատաց մեր նախաձեռնության կարեւորությանը, գնաց ռիսկի եւ աջակցեց մեզ: Ռիսկեր իհարկե կան, սակայն թանգարանի ստեղծման ընթացքը ցույց է տալիս, որ մեր հույսերը կարդարանան եւ կունենանք շատ լավ արդյունք», - ասել է «Արենի-1 քարայր» գիտահետազոտական հիմնադրամի հիմնադիր, ԳԱԱ Հնագիտության եւ ազգագրության ինստիտուտի գիտաշխատող, Արենիի արշավախմբի ղեկավար Բորիս Գասպարյանը:

««Արենի-1» քարայրը ոչ միայն Հայաստանի եզակի հնագիտական հուշարձաններից է, այլեւ համաշխարհային նշանակության ժառանգություն, որը հնարավորություն է տալիս նորովի բացահայտելու մարդկային քաղաքակրթության, մշակույթի եւ գինեգործության ակունքները։ Viva-ի համար մեծ պատիվ է մասնակցել մի նախագծի, որը միավորում է գիտությունը, կրթությունը, ազգային ժառանգության պահպանությունն ու մարզային զբոսաշրջության զարգացումը։ Մենք համոզված ենք, որ Հայաստանում առաջին քարայրային թանգարանի ստեղծումը հնարավորություն կտա արժանավայել ներկայացնելու այս անգնահատելի գտածոները աշխարհին, փոխանցելու դրանց նշանակությունը գալիք սերունդներին եւ նոր խթան հաղորդելու Վայոց ձորի մարզի զարգացմանը։ Աջակցելով նման նախաձեռնություններին՝ մենք ներդրում ենք կատարում ոչ միայն անցյալի պահպանման, այլեւ մեր երկրի ապագայի կերտման գործում», – նշել է Viva-ի գլխավոր տնօրեն Արմեն Ավետիսյանը։

Նյութական ու հոգեւոր մշակույթների կապը ներկայացնող Արենի-1 քարայրում հայտնաբերվել են 6000 տարի առաջ ապրած հասարակության աշխարհընկալմանն առնչվող հազարավոր գտածոներ: Դրանք փոխում են մարդկության վաղ պատմության մասին եղած պատկերացումները: Թանգարանային ցուցադրության նմուշ դառնալու համար գտածոները Հնագիտության եւ ազգագրության ինստիտուտում անցնում են վերականգնման երկարատեւ գործընթաց։

Այս աշխատանքը պահանջում է համբերատար, զգույշ, բծախնդիր եւ պատասխանատու մոտեցում, որպեսզի մեր երկրի հնագիտական ժառանգությունը եւ համամարդկային նշանակության գտածոներն արժանավայել կերպով ներկայացվեն աշխարհին:

Քարայրային թանգարանն ունենալու է երկու դահլիճ: Viva-ի աջակցությամբ թանգարանը կկահավորվի ու նաեւ կհագեցվի անվտանգության անհրաժեշտ համակարգով:

Netflix-ը 587 մլն դոլարով գնել է Բեն Աֆլեքի AI ստարտափը

Mon, 20 Jul 2026 12:54:00 +0000

Netflix-ը հայտնել է, որ 587 միլիոն դոլար կանխիկ վճարել է դերասան եւ ռեժիսոր Բեն Աֆլեքի համահիմնադրած InterPositive ստարտափը ձեռք բերելու համար։

Netflix-ը գործարքի մասին հայտարարել էր դեռ մարտին։ Այդ ժամանակ Աֆլեքը նշել էր, որ ցանկանում է «պաշտպանել մարդկային ստեղծարարության ուժը»։ Նրա խոսքով՝ InterPositive-ի AI գործիքներն օգնում են կինոգործիչներին հետարտադրության (post-production) փուլում բարելավել տեսանյութերը՝ հատկապես լուծելով իրական նկարահանումների ընթացքում առաջացած խնդիրները, օրինակ՝ բացակայող կադրերը, ֆոնի փոխարինումը կամ սխալ լուսավորությունը։

Գործարքի հայտարարության պահին Netflix-ը հայտնել էր, որ InterPositive-ի ամբողջ թիմը կմիանա ընկերությանը, իսկ Բեն Աֆլեքը կստանձնի ավագ խորհրդատուի պաշտոնը։ Սակայն ֆինանսական պայմանները չէին հրապարակվել։ Ավելի ուշ Bloomberg-ը հայտնել էր, որ գործարքի արժեքը կարող էր հասնել մինչեւ 600 միլիոն դոլարի։

Netflix-ը նաեւ իր վերջին ֆինանսական հաշվետվությունում նշել է, որ արդեն մոտ 300 ֆիլմ եւ սերիալ ստեղծելիս կիրառվել են գեներատիվ արհեստական բանականության տեխնոլոգիաներ։

Եղվարդի Երեւանյան 3/47 հասցեում վերաբացվեց Ucom-ի Վաճառքի եւ սպասարկման կենտրոնը

Mon, 20 Jul 2026 12:49:00 +0000

Եղվարդում Ucom-ի վաճառքի եւ սպասարկման կենտրոնը հաճախորդներին կընդունի նոր՝ Երեւանյան 3/47 հասցեում։

Կենտրոնը տեղափոխվել է ավելի հարմարավետ միջավայր՝ բաժանորդներին մատուցվող ծառայություններն առավել հասանելի եւ արդյունավետ դարձնելու նպատակով։

Վաճառքի եւ սպասարկման նորացված կենտրոնը ձեւավորվել է որպես մեկ միասնական հարթակ, որտեղ բաժանորդը կարող է ոչ միայն միանալ ծառայություններին կամ ստանալ խորհրդատվություն, այլեւ տեղում ծանոթանալ Ucom-ի ամբողջական թվային էկոհամակարգին՝ ֆիքսված ինտերնետից եւ շարժական կապից մինչեւ հեռուստատեսություն, Wi-Fi լուծումներ եւ խելացի սարքեր։

«Մեր նպատակն է, որ Ucom-ի բաժանորդները Հայաստանի բոլոր համայնքներում ստանան նույն որակի սպասարկում եւ օգտվեն հարմարավետ, ժամանակակից միջավայրից։ Եղվարդի սպասարկման կենտրոնի տեղափոխումը նոր հասցե մեր հետեւողական աշխատանքի մի մասն է՝ ուղղված սպասարկման ցանցի եւ հաճախորդների փորձառության բարելավմանը», - նշել է Ucom-ի գլխավոր տնօրեն Ռալֆ Յիրիկյանը։

Երեւանյան 3/47-ի սպասարկման սրահում՝ հուլիսի 20-ից օգոստոսի 31-ը ներառյալ, Unity ցանկացած սակագնային փաթեթին 12 ամսով բաժանորդագրվելու դեպքում բաժանորդները կստանան այն 1 ամիս անվճար օգտագործելու հնարավորություն։ Միանալով Unity փաթեթին՝ բաժանորդը ստանում է ֆիքսված ինտերնետ, շարժական կապ եւ հեռուստատեսություն՝ մեկ փաթեթով եւ առավել մատչելի գնով։ Բացի այդ, մինչեւ հուլիսի 31-ը ներառյալ, բոլոր նրանք, ովքեր կգնեն ցանկացած սմարթֆոն, կստանան Canyon ապրանքանիշի անլար ականջակալ։

Ucom-ը շարունակում է զարգացնել եւ արդիականացնել իր վաճառքի եւ սպասարկման կենտրոնների ցանցը՝ բաժանորդներին առաջարկելով հասանելի, արագ եւ որակյալ սպասարկում ինչպես Երեւանում, այնպես էլ Հայաստանի մարզերում։

Նշենք, որ ծառայությունների հասանելիությունը երկրի բոլոր հատվածներում ապահովելու նպատակով Ucom-ն արդեն բացել է վաճառքի եւ սպասարկման 74 կենտրոն, որոնցից 52-ը գործում են մարզերում, իսկ 22-ը՝ Երեւանում։

PyData & PyCon Yerevan 2026՝ տվյալագիտության միջազգային համաժողով Երեւանում

Mon, 20 Jul 2026 09:35:00 +0000

Հուլիսի 24-25-ին Հայաստանի ամերիկյան համալսարանը (AUA) կհյուրընկալի PyData & PyCon Yerevan 2026 համաժողովը։

Համաժողովը կհամախմբի Python ծրագրավորողների, տվյալագիտության (Data Science) մասնագետների, արհեստական բանականության (AI) ոլորտի փորձագետների, հետազոտողների, ուսանողների եւ տեխնոլոգիաներով հետաքրքրվողների՝ Հայաստանից եւ աշխարհի տարբեր երկրներից։

Ծրագրում ընդգրկված են զեկույցներ Python, AI, մեքենայական ուսուցման (Machine Learning), տվյալագիտության (Data Science), ծրագրային ճարտարագիտության (Software Engineering), MLOps, ամպային տեխնոլոգիաների (Cloud Technologies), ռոբոտաշինության եւ այլ թեմաների շուրջ։ Բանախոսներն են միջազգային եւ տեղական առաջատար ընկերությունների ու համալսարանների ներկայացուցիչները։

Անկախ նրանից՝ ուսանող եք, հետազոտող, ծրագրավորող կամ պարզապես հետաքրքրված եք Python-ով եւ ժամանակակից տեխնոլոգիաներով, համաժողովը հնարավորություն է տալիս սովորել ոլորտի առաջատար մասնագետներից, ծանոթանալ համայնքի անդամներին եւ կապեր հաստատել ակադեմիական ու տեխնոլոգիական ոլորտների ներկայացուցիչների հետ։

Համաժողովի ծրագրին կարող եք ծանոթանալ այստեղ։ Մասնկացության համար տոմս կարող եք ձեռք բերել այստեղ։

Չինական Moonshot-ը թողարկել է բաց կոդով Kimi K3 մոդելը

Fri, 17 Jul 2026 10:30:00 +0000

Չինական Moonshot ընկերությունը թողարկել է բաց կոդով Kimi K3 մոդելը՝ 2.8 տրիլիոն պարամետրերով։

Kimi K3-ը ընկերության ամենաարդյունավետ մոդելն է։ Ստարտափի տվյալներով՝ այն ունի 2.8 տրիլիոն պարամետրեր, մինչեւ 1 միլիոն թոքենի համար նախատեսված համատեքստային պատուհան եւ բազմամոդալություն։ Մոդելը համատեղում է 3D դատողությունը, ծրագրավորումը եւ տեսողական հնարավորությունները։ Այն հատկապես ընդունակ է ստեղծել ինֆոգրաֆիկա, շարժման դիզայն եւ անիմացիա, ինչպես նաեւ կատարել բարդ ինտելեկտուալ առաջադրանքներ։

Մեկնարկի ժամանակ Kimi K3-ը լռելյայն կօգտագործի «մտածողության» ամենաբարձր մակարդակը. ապագա թարմացումներում կավելացվեն ցածր եւ բարձր ջանքերի ռեժիմներ։

Մոդելը հասանելի է Kimi չատբոտում, Kimi Code-ում եւ Kimi Work-ում, ինչպես նաեւ API-ի միջոցով։ Գները համապատասխանաբար 3 եւ 15 դոլար են 1 միլիոն մուտքային եւ ելքային թոքենի համար։ Ընկերությունը խոստանում է Vesa-ն թողարկել 2026 թվականի հուլիսի 27-ին։

Ընկերությունը նշել է, որ չնայած Kimi K3-ի ընդհանուր կատարողականը զիջում է շուկայում առկա ամենահզոր սեփականատիրական մոդելներին, ինչպիսիք են Claude Fable 5-ը եւ GPT 5.6 Sol-ը, այն ցույց է տալիս լավագույն արդյունքներից մի քանիսը չափորոշիչներում։

[[gallery1]]
[[gallery2]]
Moonshot AI-ը հիմնադրվել է 2023 թվականին Չինաստանում։ Նախորդ մոդելը բաց կոդով Kimi K2.6-ն էր, որը ներկայացվել էր 2026 թվականի ապրիլին։ Ընկերության տվյալներով՝ որոշ ծրագրավորման թեստերում այն միջինում մեկ միավորով գերազանցել է GPT-5.4-ին եւ Claude Opus 4.6-ին։ Սակայն տեսողական տվյալների թեստերում այն պարտվել է GPT-5.4-ին։

Մայիսին SCMP-ն հայտնել է, որ Moonshot-ը 20 միլիարդ դոլար գնահատմամբ ներգրավել է մոտ 2 միլիարդ դոլար։ Հրատարակության տվյալներով՝ մշակողը պատրաստվում է ցուցակագրվել Հոնկոնգի ֆոնդային բորսայում։

Ucom-ը եւ Մայքրոսոֆթ ինովացիոն կենտրոնը նպաստում են դպրոցականների կիբեռանվտանգության գիտելիքների զարգացմանը

Fri, 17 Jul 2026 08:07:00 +0000

Ucom-ի աջակցությամբ՝ Մայքրոսոֆթ ինովացիոն կենտրոն Հայաստանի կողմից իրականացվող «Կիբեռանվտանգության կրթական ծրագիր դպրոցականների համար» նախաձեռնության առաջին խմբի մասնակիցներին հանձնվեցին ավարտական վկայականները։

Նախաձեռնությունը, որը նախատեսված է 14-17 տարեկան դպրոցականների համար, նպատակ ունի զարգացնել կիբեռանվտանգության վերաբերյալ հիմնարար գիտելիքները, բարձրացնել թվային գրագիտությունը, ինչպես նաեւ խրախուսել թվային միջավայրում անվտանգ եւ պատասխանատու վարքագիծը։

Մայքրոսոֆթ ինովացիոն կենտրոնի փորձառու մասնագետների օգնությամբ դպրոցականները ծանոթացել են կիբեռանվտանգության հիմնական սկզբունքներին, ժամանակակից թվային սպառնալիքներին եւ դրանցից պաշտպանվելու եղանակներին։ Նրանք ձեռք են բերել նաեւ գործնական հմտություններ, որոնք կօգնեն ավելի վստահ կողմնորոշվել առօրյա թվային միջավայրում՝ անձնական տվյալների պաշտպանությունից մինչեւ անվտանգ առցանց հաղորդակցություն։

«Ucom-ի համար կարեւոր է աջակցել այնպիսի նախաձեռնությունների, որոնք երիտասարդներին տեսական եւ գործնական կարողություններ են տալիս՝ անվտանգ թվային ապագայի համար։ Այսօր երեխաներն ու պատանիները շատ վաղ տարիքից են դառնում թվային աշխարհի ակտիվ մասնակիցներ։ Մեր խնդիրն է օգնել նրանց այդ միջավայրում լինել ոչ միայն ակտիվ, այլեւ պաշտպանված, գիտակից եւ պատասխանատու»,- նշել է Ucom-ի գլխավոր տնօրեն Ռալֆ Յիրիկյանը։

«Մայքրոսոֆթ ինովացիոն կենտրոնում արդեն համոզվել ենք, որ կիբեռանվտանգությունը պետք է հասանելի եւ հասկանալի լինի յուրաքանչյուր երիտասարդի, ոչ միայն նրանց, ովքեր ապագայում կընտրեն այս ոլորտը որպես մասնագիտություն։ Երբ անվտանգ թվային վարքագիծը ձեւավորվում է դեռ դպրոցական տարիքից, երիտասարդներն ավելի վստահ եւ պատասխանատու են օգտվում տեխնոլոգիաներից։ Հենց այս մտածողության ձեւավորումն է նման նախաձեռնությունների ամենակարեւոր արդյունքը»,- նշել է Մայքրոսոֆթ ինովացիոն կենտրոնի տնօրեն Մարի Բարսեղյանը։

Ավարտական միջոցառման ընթացքում ներկայացվել են ծրագրի առաջին խմբի արդյունքները, մասնակիցները կիսվել են իրենց տպավորություններով եւ փորձառությամբ, որից հետո տեղի է ունեցել վկայականների հանձնման արարողությունը։

Նախաձեռնությունը շարունակվում է, եւ եւս երկու ուսումնական խմբերի դասընթացների ավարտից հետո Ucom-ի աջակցությամբ կկազմակերպվի Mini-CTF (Capture The Flag) կիբեռանվտանգության թեմայով մրցույթ, որը կմիավորի ծրագրի բոլոր մոտ 70 մասնակիցներին՝ իրենց գիտելիքներն ու հմտությունները գործնական միջավայրում կիրառելու նպատակով:

Միրա Մուրատիի Thinking Machines Lab-ը թողարկել է իր առաջին բաց կոդով AI մոդելը

Thu, 16 Jul 2026 11:10:00 +0000

Thinking Machines Lab-ը, որը գլխավորում է OpenAI-ի նախկին տեխնիկական տնօրեն Միրա Մուրատիին, ներկայացրել է իր առաջին բաց կոդով արհեստական բանականության մոդելը։

Ստարտափը հայտարարել է, որ մոդելը կոչվում է Inkling։ Այն բաց կոդով է եւ հասանելի է Hugging Face-ում եւ Tinker խաղային համակարգում։ Այն աշխատում է Experts of Mixture (MoE) ճարտարապետությամբ՝ 975 միլիարդ պարամետրով, որոնցից 41 միլիարդը ակտիվ են։ Այն աջակցում է մինչեւ 1 միլիոն տոկենի համատեքստային պատուհան։

Մոդելը նախապես մարզվել է տեքստի, պատկերների, աուդիոյի եւ տեսանյութի 45 տրիլիոն տոկենների վրա։ Ստարտափի խոսքով՝ Inkling-ը բարձր արդյունավետ է բազմաթիվ տիրույթներում եւ «բավականաչափ ճկուն» է։ Դրա հետ մեկտեղ, ստարտափը նաեւ ներկայացրել է Inkling-Small-ի նախնական տարբերակը՝ 12 միլիարդ ակտիվ պարամետրով։

[[gallery1]]
Thinking Machines Lab ստարտափը հիմնել է OpenAI-ի նախկին տեխնիկական տնօրեն Միրա Մուրատին 2025 թվականի փետրվարին: Նույն թվականի հուլիսին այն ստացել է 2 միլիարդ դոլարի ներդրում՝ 12 միլիարդ դոլար գնահատմամբ: Նոյեմբերին Bloomberg-ի աղբյուրները հայտնեցին, որ ընկերությունը բանակցություններ է վարում 50 միլիարդ դոլար գնահատմամբ գումար հայթայթելու համար: Bloomberg-ի տվյալներով՝ Inkling-ը մշակվել է ստարտափի «փոխազդեցության մոդելներ» ստեղծելու տեսլականի շրջանակներում:

Cadence-ն ընդլայնել է իր ինժեներական ներկայությունը Հայաստանում

Thu, 16 Jul 2026 09:54:00 +0000

Կիսահաղորդչային եւ էլեկտրոնային նախագծման ծրագրային ապահովման (EDA) ոլորտի համաշխարհային առաջատար Cadence-ը հայտարարել է, որ Ausdia ընկերության առաջատար TimeVision ժամանակային սահմանափակումների (timing constraints) կառավարման լուծումն արդեն պաշտոնապես դարձել է Cadence-ի արտադրանքների պորտֆելի մաս։

Cadence-ի այս ձեռքբերումը կարեւոր է նաեւ Հայաստանի համար։ Ausdia-ն տարիներ շարունակ ինժեներական թիմ է ունեցել Հայաստանում, եւ ընկերության հիմնադիր Աթուլ Բհագաթը ձեռքբերումից հետո նշել էր, որ հաջորդ փուլում TimeVision-ի զարգացումը շարունակվելու է արդեն Cadence-ի կազմում՝ Հայաստանի թիմի մասնակցությամբ նույնպես։

«Cadence-ի կողմից Ausdia-ի վերջերս իրականացված ձեռքբերումից հետո Cadence-ն այժմ նաեւ ինժեներական ներկայություն ունի Հայաստանում՝ ավելի ամրապնդելով երկրի դիրքերը համաշխարհային կիսահաղորդչային արդյունաբերությունում։

Այսօր Հայաստանում ինժեներական թիմեր կամ խոշոր գործունեություն են ծավալում կիսահաղորդչային եւ EDA ոլորտի աշխարհի առաջատար ընկերություններից մի քանիսը, այդ թվում՝ Synopsys, Siemens EDA (Siemens Digital Industries Software), Cadence, NVIDIA, AMD, Microchip Technology, NI (National Instruments), Broadcom եւ Cisco։

Միաժամանակ հայկական նորարարական ընկերությունները, ինչպիսիք են Grovf, Inttegral Solutions եւ Varaga Solutions LLC, նպաստում են էկոհամակարգի զարգացմանը՝ ընդլայնելով տեղական կարողությունները եւ ստեղծելով նոր հնարավորություններ նորարարության ու ձեռներեցության համար։

3 միլիոն բնակչություն ունեցող երկրի համար սա համաշխարհային կիսահաղորդչային ոլորտի առաջատար ընկերությունների բացառիկ կենտրոնացում է։

Վերջին երկու տասնամյակների ընթացքում Հայաստանը ձեւավորել է միջազգայնորեն ճանաչված էկոհամակարգ՝ չիպերի նախագծման, EDA-ի, AI հաշվարկների (AI computing), ներդրված համակարգերի (embedded systems) եւ բարձր արտադրողականությամբ ինժեներական լուծումների ոլորտներում։

Յուրաքանչյուր նոր ներդրում ընդլայնում է հնարավորությունները հայ ինժեներների համար եւ եւս մեկ անգամ հաստատում վստահությունը հայկական տաղանդի նկատմամբ»,- իր LinkedIn-ի էջում գրել է ՀՀ ԱԺ նախագահի տեղակալ Հակոբ Արշակյանը։

Ucom-ի աջակցությամբ Շենավանում տեղադրվել է 10 կՎտ հզորությամբ արեւային կայան

Thu, 16 Jul 2026 08:23:00 +0000

Ucom-ի աջակցությամբ «Արեւորդի» բնապահպանական հասարակական կազմակերպությունը Լոռու մարզի Շենավան բնակավայրում տեղադրել է 10 կՎտ տեղակայված հզորությամբ նոր արեւային ֆոտովոլտային կայան։

Կայանը նախատեսված է տեղի մանկապարտեզի եւ մարզադպրոցի էներգետիկ կարիքները հոգալու համար։

Արեւային կայանի գործարկումը թույլ կտա էապես կրճատել համայնքային բյուջեի էներգետիկ ծախսերը։ Արտադրված էներգիան, ինչպես նաեւ դրա շնորհիվ խնայված միջոցները, կուղղվեն ձմռան ամիսներին կրթական եւ սպորտային հաստատությունների ջեռուցման կարիքների ապահովմանը՝ երեխաների եւ պատանիների համար ստեղծելով առավել հարմարավետ ու տաք պայմաններ։

«Ucom-ի համար կանաչ օրակարգը միայն կորպորատիվ սոցիալական պատասխանատվության առանձին ուղղություն չէ, այլ մեր երկարաժամկետ ռազմավարության կարեւոր մաս։ Շենավանում իրականացված այս նախագիծը հենց այդ մոտեցման օրինակ է․ կանաչ տեխնոլոգիաների միջոցով մենք օգնում ենք համայնքին նվազեցնել ծախսերը, բարձրացնել էներգետիկ անկախությունը եւ ստեղծել ավելի հարմարավետ պայմաններ երեխաների համար։ Վստահ ենք, որ բիզնեսի իրական ազդեցությունը չափվում է ոչ միայն մատուցվող ծառայություններով, այլ նաեւ այն երկարաժամկետ արժեքով, որը ստեղծվում է մարդկանց, համայնքների եւ շրջակա միջավայրի համար»,- նշել է Ucom-ի գլխավոր տնօրեն Ռալֆ Յիրիկյանը։

«Արեւային էներգիայի հասանելիությունը հայաստանյան համայնքներում ունի ոչ միայն բնապահպանական, այլեւ սոցիալ-տնտեսական կարեւոր նշանակություն։ Շենավանում տեղադրված այս կայանը հրաշալի օրինակ է, թե ինչպես կարելի է կանաչ տեխնոլոգիաների միջոցով թեթեւացնել համայնքային հոգսերն ու ուղիղ ներդրում կատարել երեխաների ապագայի մեջ։ Բարձր ենք գնահատում Ucom-ի պատասխանատու մոտեցումը, որի շնորհիվ համատեղ քայլերով նպաստում ենք մեր մարզերում էներգաանկախության եւ կայուն միջավայրի ձեւավորմանը»,- նշել է «Արեւորդի» ՀԿ նախագահ Սոնա Քալանթարյանը։

Արեւային կայանի տեղադրումը եւս մեկ քայլ է Լոռու մարզում վերականգնվող էներգետիկայի զարգացման եւ կլիմայական մարտահրավերներին դիմակայելու ուղղությամբ։ Այն տարիներ շարունակ տեղական կրթական հաստատությունների համար կծառայի որպես կայուն եւ անվտանգ էներգիայի աղբյուր։

Ucom-ը եւ «Արեւորդի» բնապահպանական հասարակական կազմակերպությունն ունեն համատեղ ծրագրերի իրականացման երկարամյա փորձ։ Համագործակցության շրջանակում կողմերը կյանքի են կոչել մի շարք նախագծեր՝ սկսած «Արեւորդի» միջազգային բնապահպանական փառատոնի տարեկան աջակցությունից եւ երիտասարդների շրջանում էկո-մտածելակերպի ձեւավորումից մինչեւ հեռավոր համայնքներում էներգախնայող եւ վերականգնվող էներգիայի համակարգերի տեղադրումը։ Այս համագործակցությունը հաջողված օրինակ է, թե ինչպես կարող են խոշոր բիզնեսն ու քաղաքացիական հասարակությունը միավորել ջանքերը՝ հանուն համայնքների սոցիալ-բնապահպանական հզորացման եւ կայուն ապագայի։

Viva-ն՝ «Ոսկե ծիրան» 23-րդ կինոփառատոնի գլխավոր գործընկեր

Thu, 16 Jul 2026 08:12:00 +0000

Երեւանում 23-րդ անգամ մեկնարկել է սիրված ու նաեւ երկրի սահմաններից դուրս լայն ճանաչում գտած կինոփառատոնը՝ «Ոսկե ծիրանը»:

Արտերկրից Երեւան ժամանած հյուրերին, կինոդահլիճում բացվող կինոպատուհանից փառատոնը կներկայանա նոր, հետաքրքիր եւ բազմաբովանդակ շերտերով: Այս տարվա փառատոնի ուղերձն արդեն իսկ ինքնատիպ է ու կարեւոր. կինոյից ակնկալել ոչ թե բացատրություն, այլ՝ բացահայտում: Դրա հիմքում աշխարհը մեկ այլ՝ զգացմունքային տեսանկյունից ճանաչելու, զգալու եւ վերաիմաստավորելու ցանկությունն է:

«Ոսկե ծիրան» կինոփառատոնի գլխավոր պաստառն այս տարի նվիրված է պոեզիային: Երեւանյան ամառը խոստանում է վերածվել աշխարհընկալման ազնիվ ու խորքային բացահայտման՝ կինոյի եւ պոեզիայի համադրության միջոցով: Գլխավոր պաստառի հեղինակն աշխարհահռչակ նկարիչ եւ դիզայներ Իգոր Գուրովիչն է, որի աշխատանքները բազմիցս հայտնվել են միջազգային ուշադրության կենտրոնում եւ արժանացել բարձր գնահատականի։ Գուրովիչի աշխատանքը հուշում է՝ կինոն եւ պոեզիան պետք է դիտարկել որպես ստեղծագործական ազատության եւ մարդկային զգայունության տարածք։ Մեկ շաբաթ շարունակ կցուցադրվեն մրցույթային ֆիլմեր՝ աշխարհի տարբեր երկրների, այդ թվում ամենահեղինակավոր՝ Կաննի, Բեռլինի եւ այլ կինոփառատոններից:

23-րդ «Ոսկե ծիրանի» պաշտոնական բացմանը մասնակցել են տարբեր գերատեսչությունների ներկայացուցիչներ, գործընկեր կազմակերպությունների ղեկավարներ, մշակույթի գործիչներ, փառատոնի հիմնադիր նախագահ Հարություն Խաչատրյանը, փառատոնի տնօրեն եւ գեղարվեստական ղեկավար Կարեն Ավետիսյանը, արտերկրից ժամանած պատվավոր հյուրեր եւ այլք:

Արդեն 15-րդ անգամ Հայաստանի մշակութային անցուդարձին յուրահատուկ շունչ հաղորդող, հեղինակավոր կինոփառատոնի գլխավոր գործընկերը Viva-ն է: Փառատոնը մեկնարկել է Թամարա Ստեփանյանի՝ «Արտոյի երկիրը» ֆիլմով։

«Արվեստի կարեւորության մասին կարելի է խոսել միայն արվեստի լեզվով: Մարդկությանը դա անհրաժեշտ է ոչ թե ուղղակի արտահայտվելու, այլ զարգացման համար: Այդ մասին մեզ հուշում են բոլոր ժամանակների մեծերը: Դանթեին եւ Բրոդսկուն բաժանում է վեց դար, սակայն երկուսն էլ նույն ճշմարտության տարբեր կողմերն են ներկայացրել: Դանթեն հուշում է, որ աշխարհը շարժվում է սիրո ուժով, իսկ Բրոդսկին՝ որ մարդն իր բարձրագույն կոչմանն է ձգտում պոեզիայի միջոցով: Արվեստը սիրո լեզու է: Ուրախ եմ արձանագրել, որ Viva-ն արդեն 15 տարի, այս կինոփառատոնի միջոցով ձգտում է կարեւոր պատգամ հասցնել մարդկանց»,- նշել է Viva-ի գլխավոր տնօրեն Արմեն Ավետիսյանը:

«Պոեզիան պարզապես հանգ ու ռիթմ չէ։ Այն մարդկային փորձառության, զգացմունքների եւ մտքի արտահայտման լեզու է, որը հնարավորություն է տալիս տեսնել աշխարհը նոր տեսանկյունից։ Այս տարվա պաստառով կինոփառատոնը հանդիսատեսին հրավիրում է ոչ միայն դիտելու արվեստը, այլեւ ապրել դրա ներսում, լինել զգայուն, հետաքրքրասեր եւ բաց՝ աշխարհի հանդեպ, դառնալ կինոյի պոետիկ տարածության մի մասը»,- նշել է փառատոնի տնօրեն եւ գեղարվեստական ղեկավար Կարեն Ավետիսյանը:

Փառատոնի ընթացքում Հայաստանում կլինեն կինոաշխարհում համաշխարհային ճանաչում ունեցող հեղինակներ, ռեժիսորներ, դերասաններ եւ ոլորտի մասնագետներ, որոնք իրենց փորձն ու արվեստը կներկայացնեն հայ հանդիսատեսին՝ ստեղծելով երկխոսության, նոր գաղափարների եւ մշակութային փոխանակման բացառիկ հարթակ:

23-րդ «Ոսկե ծիրանի» միջազգային ժյուրիի նախագահն է Ջեսիկա Հաուզները: Ավստրիական ժամանակակից կինոյի առաջատար դեմքերից համարվող Հաուզների ֆիլմերի պրեմիերաները կայացել են Կաննում եւ Վենետիկում: Դրանք մեծ ճանաչում են գտել ժանրային կինոյում նորարարական մոտեցման համար: Տարածաշրջանային մրցույթի ժյուրին գլխավորում է Մահմուդ Քալարին, ով իրանական կինոյի խորհրդանիշ ռեժիսորներ Աբաս Քիառոստամիի, Ջաֆար Փանահիի եւ Մոհսեն Մախմալբաֆի ֆիլմերը նկարահանած հայտնի օպերատորն է։

Կինոփառատոնի հանդիսավոր փակումը կազդարարվի Գոդֆրի Ռեջոյի «Ժուկով-Ժամանակին» ֆիլմով։ Իսկ մինչեւ այդ, առջեւում սպասվում են հետաքրքիր դիտումներ, մշակութային եռուզեռ, միջազգային ժյուրիի հագեցած աշխատանք եւ հանդիսատեսի բուռն քննարկումներ:

Փառատոնի գլխավոր հովանավոր՝ Երեւանի քաղաքապետարան։ Փառատոնն իրականացվում է ՀՀ կրթության, գիտության, մշակույթի եւ սպորտի նախարարության աջակցությամբ։

Viva-ն արժանացել է Ookla® Speedtest մրցանակի

Thu, 16 Jul 2026 08:04:00 +0000

Viva-ն Speedtest Intelligence®-ի՝ 2026 թվականի առաջին կիսամյակի տվյալների հիման վրա կապի ոլորտի խելացի լուծումների համաշխարհային առաջատար Ookla®-ի կողմից ճանաչվել է Հայաստանի ամենաարագ բջջային ցանցը։

Ookla-ի հրապարակած Speedtest Awards™ մրցանակաբաշխության պաշտոնական արդյունքների համաձայն՝ Viva-ն Հայաստանի բջջային կապի օպերատորների շարքում զբաղեցրել է առաջին տեղը՝ Speed Score™-ի 64,59 ցուցանիշով․ ներբեռնման միջին արագությունը կազմել է 101,44 Մբիթ/վ, իսկ վերբեռնման միջին արագությունը՝ 21,99 Մբիթ/վ։ Արդյունքները հրապարակված են Ookla-ի կայքում։

Մրցանակը հիմնված է Speedtest Intelligence® հարթակի տվյալների վրա, որոնք ձեւավորվել են ըստ մրցանակաբաշխության ժամանակահատվածում Հայաստանի տարածքում օգտատերերի նախաձեռնությամբ իրականացված` բջջային ցանցի ավելի քան 147 648 թեստի արդյունքների։ Ookla-ի Speedtest® ծառայությունը վերլուծում է Speedtest.net կայքի եւ Speedtest բջջային հավելվածների միջոցով իրականացվող միլիոնավոր օգտատերերի նախաձեռնած թեստերը՝ ամբողջ աշխարհում ինտերնետ ծառայություններ մատուցող ընկերությունների եւ բջջային ցանցերի աշխատանքը գնահատելու նպատակով։

«Viva-ին 2026 թվականի առաջին կիսամյակի համար Հայաստանի ամենաարագ բջջային ցանց ճանաչելու եւ Speedtest մրցանակը շնորհելու միջոցով ընդգծվում է ընկերության անսասան հանձնառությունը՝ ապահովելու ամենաբարձր մակարդակի բջջային կապի ծառայություններ: Այս ճանաչումը հիմնված է Speedtest-ի միջոցով օգտատերերի նախաձեռնած թեստերի համապարփակ վերլուծության վրա եւ արտացոլում է ցանցի իրական աշխատանքային ցուցանիշները։ Viva-ն ցուցաբերել է պատրաստակամություն ներդրումներ կատարելու իր ցանցի զարգացման մեջ եւ կենտրոնանալու գործառնական գերազանցության վրա, ինչը վճռորոշ նշանակություն ունի օգտատերերի փորձառության բարելավման եւ Հայաստանում թվային առաջընթացի խթանման համար»,- նշել է Ookla-ի նախագահ եւ գլխավոր գործադիր տնօրեն Սթիվեն Բայը:

«Այս ճանաչումը մեր երկարամյա հանձնառության արտացոլումն է՝ զարգացնելու այնպիսի ցանց, որը մեր բաժանորդներին կապահովի հնարավոր լավագույն փորձառությամբ։ Մենք շարունակում ենք ներդրումներ կատարել հաջորդ սերնդի բջջային տեխնոլոգիաներում, ընդլայնել ծածկույթը եւ մեծացնել ցանցի թողունակությունը, որպեսզի անհատները, բիզնեսները եւ պետական կառույցները, գտնվելու վայրից անկախ` օգտվեն հուսալի եւ բարձր արագությամբ կապից։ Այս ճանաչումը մեր թիմի նվիրված աշխատանքի գնահատականն է եւ վերահաստատում է մեր հանձնառությունը՝ ապահովելու հուսալի եւ բարձրորակ ցանց, որը նպաստում է Հայաստանի թվային ապագայի զարգացմանը։ Հայաստանում միակ 5G+ ցանցի գործարկումը նոր կարեւոր հանգրվան է երկրի թվային ենթակառուցվածքների զարգացման ճանապարհին եւ ամուր հիմք է ստեղծում Հայաստանի թվային տնտեսության հետագա զարգացման համար»,- նշել է Viva-ի գլխավոր տնօրեն Արմեն Ավետիսյանը։

Viva-ն շարունակաբար եղել է Հայաստանում բջջային կապի նորագույն տեխնոլոգիաների ներդրման առաջամարտիկ։ Ընկերությունն առաջինն է Հայաստանում գործարկել կոմերցիոն 3G/UMTS/HSPA ցանցը 2009 թվականի ապրիլի 17-ին, 4G/LTE ցանցը՝ 2010 թվականի դեկտեմբերի 22-ին, 5G ցանցը՝ 2023 թվականի ապրիլի 6-ին, եւ 5G+ ցանցը՝ 2026 թվականի հուլիսի 14-ին՝ էլ ավելի ամրապնդելով իր առաջատար դիրքը հաջորդ սերնդի բջջային կապի տեխնոլոգիաների ոլորտում։

Stripe-ը մտադիր է գնել PayPal-ը 53 միլիարդ դոլարով

Wed, 15 Jul 2026 12:41:00 +0000

Stripe-ն առաջարկել է 53 միլիարդ դոլարով գնել PayPal-ը ներդրումային Advent ընկերության հետ համատեղ։

Մեկ բաժնետոմսի արժեքը կազմում է 60,5 դոլար կամ ավելի քան 53 միլիարդ դոլար ամբողջ ընկերության համար: Stripe-ը եւ Advent-ը համատեղ կտիրեն PayPal-ին, ընդ որում յուրաքանչյուր ընկերություն կունենա հավասար բաժնետոմս, գրում է Bloomberg-ը:

Գումարը մոտավորապես 28%-ով ավելի է PayPal-ի ընթացիկ շուկայական կապիտալիզացիայից: Առաջարկին աջակցում են բանկերի մոտ 50 մլրդ դոլարի ֆինանսավորման պարտավորությունները։

PayPal-ը, Stripe-ը եւ Advent-ը հրաժարվել են մեկնաբանություններից: Աղբյուրները նշում են, որ Stripe-ը դեռ պատասխան չի ստացել PayPal-ից եւ նախատեսում է շարունակել քննարկումները առաջիկա շաբաթների ընթացքում։

2026 թվականի փետրվարին Bloomberg-ը հայտնել էր, որ Stripe-ը հետաքրքրված է PayPal-ի կամ դրա մի մասի հնարավոր գնմամբ: Նույն ամսին Semafor-ը հայտնեց, որ PayPal-ը բանակցություններ չի վարում Stripe-ի հետ բիզնեսը վաճառելու համար։

Հիմնադրվելով 1998 թվականին, PayPal-ը վճարային ծառայությունների շուկայում առաջամարտիկներից է: Սեփական տվյալների համաձայն՝ 2025 թվականի վերջին ծառայությունն ուներ 439 միլիոն ակտիվ սպառողական եւ առեւտրային հաշիվ եւ 23,8 հազար աշխատակից։ 2026 թվականի առաջին եռամսյակում PayPal-ը գրանցել է 8,35 միլիարդ դոլար եկամուտ:

Google-ը թարմացրել է Google Images-ի դիզայնը Pinterest-ի նմանությամբ

Wed, 15 Jul 2026 12:36:00 +0000

Google ընկերությունը թողարկել է թարմացում՝ ծառայության 25-ամյակի կապակցությամբ, ամբողջությամբ վերաձեւավորելով պատկերների բաժինը, որն այժմ դիրքավորված է որպես «գաղափարների եւ ոգեշնչման դինամիկ պատկերասրահ»։

Ինչպես նշում է Android Authority-ն, թարմացումը պետք է օգնի օգտատերերին ավելի արագ գտնել նկարներ՝ առանց պատկերների բաժինը լքելու։ Նոր դիզայնը հիշեցնում է Pinterest-ը։

Բաժին մտնելիս օգտատերերը կտեսնեն իրենց հետաքրքրությունների եւ դիտման պատմության հիման վրա ընտրված պատկերների թարմացվող պատկերասրահ։ Դրանք կարող են ավելացվել հավաքածուներին, որոնք կհայտնվեն պատկերասրահի վերեւում գտնվող ներդիրի տեսքով։

Այս գործառույթը սկզբում հասանելի կլինի ԱՄՆ-ում անգլերեն լեզվով. նոր պատկերասրահը դիտելու համար անհրաժեշտ է մուտք գործել ձեր Google հաշիվ։

Google-ը նաեւ ավելացրել է պատկերների ստեղծման գործառույթ արհեստական բանականության ամփոփումներին, որը կհայտնվի որոնման դաշտում հարցում մուտքագրելիս։ Այս գործառույթը հասանելի է միայն Nano Banana 2 Lite-ի վրա։ Այն հասանելի կլինի անգլերեն լեզվով բոլոր տարածաշրջաններում, որտեղ աջակցվում է արհեստական բանականությամբ աշխատող պատկերների ստեղծումը։

Զգացեք 5G+-ը Երեւանում եւ վեց մարզում. Viva ն գործարկել է Հայաստանի առաջին եւ միակ 5G+ ցանցը

Wed, 15 Jul 2026 08:30:00 +0000

Viva-ն հայտարարել է Հայաստանի առաջին եւ միակ 5G+ ցանցի գործարկման մասին Երեւանում եւ Շիրակի, Լոռու, Տավուշի, Գեղարքունիքի, Կոտայքի եւ Արագածոտնի մարզերի քաղաքներում:

Նախագծի հաջորդ փուլում Viva-ն կշարունակի ընդլայնել իր 5G+ ցանցը՝ մինչեւ տարեվերջ Հայաստանի բոլոր քաղաքներում ապահովելով դրա հասանելիությունը: 5G+ ցանցն աստիճանաբար հասանելի կդառնա նաեւ գյուղական համայնքներում եւ այլ բնակավայրերում:

5G+-ի հիմնական առավելությունը բջջային տեխնոլոգիաների նախորդ սերունդների, ինչպես նաեւ՝ ավանդական 5G-ի նկատմամբ, չի սահմանափակվում միայն ավելի բարձր արագությամբ, ավելի քիչ հապաղմամբ եւ մեկ ցանցում միաժամանակ զգալիորեն ավելի մեծ թվով սարքեր միացնելու հնարավորությամբ:

5G+-ը, որը հիմնված է բարելավված ցանցային ինտելեկտի եւ առաջադեմ 5G հնարավորությունների վրա, ապահովում է ենթակառուցվածք, որն անհրաժեշտ է թվային ծառայությունների նոր սերնդի զարգացման համար։

Այն հնարավորություն է տալիս կիրառել արհեստական բանականությամբ աշխատող ավելի բարդ հավելվածներ, IoT-ի լայնածավալ ներդրում, տվյալների իրական ժամանակում մշակում եւ վիրտուալ (VR), լրացված (AR) եւ խառը (MR) իրականության վրա հիմնված ընդգրկուն փորձառություններ: Այսպիսով՝ 5G+-ն վերափոխում է ցանցը՝ հաղորդակցային պլատֆորմից այն վերածելով խելացի թվային ծառայությունների եւ չորրորդ արդյունաբերական հեղափոխության հիմքի:

Համաշխարհային փորձը ցույց է տալիս, որ 5G+-ի լայնածավալ ներդրումը զգալի ազդեցություն ունի երկրների տնտեսության, մրցունակության եւ թվային էկոհամակարգերի վրաՀենց այս ռազմավարական տեսլականն էր, որը բերեց Viva-ի կողմից Հայաստանի պատմության մեջ ամենամեծ ռադիոսպեկտրի ռեսուրսների ձեռքբերմանը:

Viva-ն այժմ ունի կրկնակի ավելի ռեսուրսներ, ինչը հնարավոր է դարձել ընկերության պատմության մեջ ռադիոսպեկտրի ձեռքբերման ամենամեծ ներդրման շնորհիվ: 5G-ի համար հատկացված ռադիոհաճախականությունների օգտագործման թույլտվության ստացումը ստեղծել է անհրաժեշտ հիմք՝ Standalone 5G+ ցանցի ներդրման եւ հաջորդ սերնդի թվային ծառայությունների ու լուծումների զարգացման համար։

Երեւանում 5G+ ցանցի ներդրումն իրականացվել է Nokia-ի տեխնոլոգիական աջակցության ու լուծումների, իսկ Շիրակի, Լոռու, Տավուշի, Գեղարքունիքի, Կոտայքի եւ Արագածոտնի մարզերի քաղաքներում՝ Ericsson-ի տեխնոլոգիական աջակցության եւ լուծումների շնորհիվ։
5G+ ցանցը Viva-ին հնարավորություն է տալիս մշակել նորարարական թվային ծառայություններ, որոնք օգտակար կլինեն ինչպես անհատ բաժանորդների, այնպես էլ գործարար ոլորտի համար։

5G/5G+-ի, IoT-ի եւ արհեստական բանականության օգտագործմամբ ամենամեծ տնտեսական ազդեցությունն ակնկալվում է ունենալ հետեւյալ ուղղություններում՝

• արդյունաբերական ռոբոտաշինություն,
• խելացի արտադրություն եւ կանխատեսող տեխնիկական սպասարկում,
• խելացի գյուղատնտեսություն,
• ջրային ռեսուրսների խելացի կառավարում,
• խելացի քաղաքներ,
• թվային երկվորյակներ։

5G+-ը նաեւ հիմք է ստեղծում թվային ծառայությունների նոր սերնդի համար։ Դրանց թվում են արհեստական բանականության վրա հիմնված խելացի զանգերը, որոնց ընթացքում խոսքն իրական ժամանակում կարող է թարգմանվել զրուցակցի նախընտրած լեզվով եւ ուղեկցվել էկրանին ցուցադրվող ենթագրերով, ինչպես նաեւ ամպային սմարթֆոնները, որտեղ սարքի հաշվողական ռեսուրսներն ու հավելվածները տեղակայված են օպերատորի ամպային ենթակառուցվածքում՝ բարելավելով ինչպես սարքի աշխատանքը, այնպես էլ օգտվողի ընդհանուր փորձառությունը։

Համաշխարհային փորձը նաեւ վկայում է, որ 5G+ ենթակառուցվածքը կարող է արագացնել ինքնավար տրանսպորտի, հեռաբժշկության, խելացի արտադրության եւ թվային տնտեսության այլ առաջադեմ լուծումների զարգացումը։

Ակնկալվում է նաեւ, որ 5G+-ի զարգացումը զգալիորեն կվերափոխի հեռահաղորդակցության օպերատորների բիզնես մոդելը։ Հինգերորդ սերնդի կապը հնարավորություն է տալիս արհեստական բանականության հնարավորությունները տեղակայել անմիջապես ցանցի ներսում՝ ապահովելով գրեթե ակնթարթային արձագանքում եւ բարելավված աշխատանք։

Այս մոտեցումը թույլ կտա օպերատորներին կապի մատակարարներից աստիճանաբար դառնալ իրական ժամանակում թվային ծառայություններ եւ արհեստական բանականության վրա հիմնված լուծումներ տրամադրող հարթակներ։

«Ակնկալում ենք, որ 5G+-ի ներդրման դրական ազդեցությունը կարտահայտվի ինչպես անհատ բաժանորդներին մատուցվող ծառայությունների որակի բարձրացմամբ, այնպես էլ տնտեսության տարբեր ճյուղերի թվային վերափոխմամբ։ Միջազգային փորձը ցույց է տալիս, որ բեռնափոխադրման, մանրածախ առեւտրի, արտադրության եւ խելացի քաղաքային միջավայրերում գործող կազմակերպությունները կարող են զգալիորեն բարելավել իրենց գործառնական արդյունավետությունը՝ ներդնելով IoT-ի, արհեստական բանականության, ռոբոտաշինության, թվային կրկնօրինակների եւ ինքնավար տրանսպորտի լուծումներ։ Մենք վստահ ենք, որ 5G+-ը դառնալու է Հայաստանի թվային վերափոխման հաջորդ փուլի հիմնական շարժիչ ուժը։ Բոլոր նրանք, ովքեր 2026 թ. հուլիսի 14-ից օգոստոսի 14-ը ներառյալ 5G+ ցանցի հասանելիություն ունեցող քաղաքների եւ գյուղերի սպասարկման կենտրոններում կդառնան Viva-ի բաժանորդ, կստանան նվեր՝ 50 ԳԲ ինտերնետ փաթեթ»,- ասել է Viva-ի գլխավոր տնօրեն Արմեն Ավետիսյանը։

«Երեւանի ամբողջ տարածքում անխափան 5G+ ծածկույթի ապահովումը լուրջ ինժեներական մարտահրավեր էր՝ պայմանավորված քաղաքի բարդ ռելիեֆով, որը ներառում է ինչպես ցածրադիր, այնպես էլ բարձրադիր տարածքներ։ Մեր նպատակն էր ապահովել ծառայությունների միեւնույն բարձր որակը բոլոր վարչական շրջաններում՝ անկախ դրանց աշխարհագրական առանձնահատկություններից։

Ուրախ ենք, որ այսօր 5G+-ը հասանելի է ամբողջ Երեւանում՝ մի քաղաքում, որտեղ ապրում է Հայաստանի բնակչության գրեթե կեսը։ Սա եւս մեկ կարեւոր նվաճում է երկրի թվային ենթակառուցվածքների զարգացման ճանապարհին։ Մենք վստահ ենք, որ Viva-ի հետ համագործակցությամբ ստեղծված ենթակառուցվածքը ծառայելու է որպես առաջադեմ կապի հիմք՝ հաջորդ սերնդի թվային ծառայություններին, այդ թվում՝ արհեստական բանականության վրա հիմնված ծառայություններին եւ նորարարական լուծումներին համապատասխանելու համար, որոնք օգուտ կբերեն Հայաստանի տնտեսությանը եւ հասարակությանը»,- ասել է Կենտրոնական Եվրոպայում, Թուրքիայում եւ Կենտրոնական Ասիայում «Nokia»-ի փոխնախագահ Էրենսոյ Բիլգինը։

«5G+ ցանցի ներդրումը կարեւոր փուլ է Հայաստանի թվային ենթակառուցվածքների զարգացման գործում։ Այն նոր հնարավորություններ է ստեղծում տնտեսության տարբեր ճյուղերի թվային վերափոխման համար՝ հնարավորություն տալով սպառողներին եւ բիզնեսներին նորարարական ծառայություններ եւ լուծումներ առաջարկել։

5G+ ցանցի ընդլայնումը Հայաստանի մարզերի քաղաքներում կբարելավի առաջադեմ թվային ծառայությունների հասանելիությունը եւ կնպաստի երկրի ավելի հավասարակշռված թվային զարգացմանը։ Վստահ ենք, որ Viva-ի հետ համագործակցությամբ իրականացվող այս նախագիծը կարեւոր հիմք է ստեղծելու Հայաստանի թվային տնտեսության հաջորդ սերնդի զարգացման համար»,- նշել է Հայաստանում «Ericsson»-ի գլխավոր տնօրեն Գեւորգ Այվազյանը։

«Մեծ հաճույքով Viva-ին ենք շնորհում Speedtest մրցանակը՝ որպես Հայաստանում 2026 թվականի առաջին կիսամյակում ամենաարագ բջջային ցանց ունեցող ընկերություն։ Viva-ի հանձնառությունը նորարարությանը եւ կապի ծառայությունների գերազանց որակին լիովին արտացոլվում է նրանց ապահոված տպավորիչ արագություններում եւ հուսալի ցանցում, եւ «Ookla»-ն հպարտությամբ է նշում նրանց հաջողությունը», - ասել է «Ookla»-ի նախագահ եւ գլխավոր գործադիր տնօրեն Սթիվեն Բայը։

Apple-ի դատական հայցը OpenAI-ի դեմ սպառնում է նոր AI սարքի թողարկմանը

Tue, 14 Jul 2026 09:37:00 +0000

Apple-ը դատական հայց է ներկայացրել OpenAI-ի դեմ՝ մեղադրելով ընկերությանը մտավոր սեփականության գողության մեջ։

Ենթադրաբար, ChatGPT-ի մշակողը Apple-ի նախկին աշխատակիցներից խնդրել է տեղեկատվություն չթողարկված սարքերի մասին։ Դատավարությունը կարող է տեւել ամիսներ, եթե ոչ տարիներ, բայց այդ դատական հայցը սպառնում է OpenAI-ի՝ իր AI սարքը թողարկելու ծրագրերին, գրում է Bloomberg-ի լրագրող Մարկ Գուրմանը։

OpenAI-ը վարձել է Apple-ի ավելի քան 400 նախկին աշխատակցի։ Ջոնի Այվի նման դիզայներների եւ արհեստական բանականության ոլորտում ուժեղ փորձագետների շնորհիվ ընկերությունը կարող է դառնալ Apple-ի վերջին տարիների ամենաուժեղ մրցակիցներից մեկը, եթե թողարկի իր սեփական «խելացի» սարքը։

Դատական հայցը կարող է նաեւ ազդել OpenAI-ի ներսում մշակույթի վրա։ Գուրմանը կարծում է, որ Apple-ը լքող աշխատակիցներն ավելի զգույշ կլինեն նախորդ նախագծերի քննարկման հարցում, իսկ ղեկավարները կսկսեն խուսափել որոշակի խնդիրներից։ Եվ սա չի վերաբերում ստարտափում բյուրոկրատիայի եւ իրավական վերահսկողության հավանական աճին: Մեկ այլ ոլորտ է մատակարարման շղթաները: Մատակարարները կարող են զգուշանալ OpenAI-ի հետ համագործակցելուց՝ ավելի մեծ գործընկերություններին հնարավոր վնաս հասցնելու եւ դատական գործընթացների մեջ հայտնվելու սպառնալիքի պատճառով։

Այնուամենայնիվ, հարցին ծանոթ աղբյուրը Bloomberg-ին ասել է, որ OpenAI-ը դեռեւս կարող է իր սարքը ներկայացնել 2026-ին եւ թողարկել այն 2027 թվականին:

Apple-ը թողարկել է iOS 27-ի հանրային բետա տարբերակը

Tue, 14 Jul 2026 08:47:00 +0000

Apple-ը թողարկել է iOS 27-ի հանրային բետա տարբերակը, որը ներառում է թարմացված AI-ով աշխատող Siri, բարելավված կատարողականություն եւ Liquid Glass-ի լրացուցիչ կարգավորումներ։

Այն հասանելի է բոլոր օգտատերերի համար թեստավորման ծրագրի միջոցով։

iOS 27 բետա տարբերակը հասանելի է iPhone 11-ի եւ ավելի նոր մոդելների համար։ Այն փորձելու համար պետք է գրանցվել Apple-ի հանրային թեստավորման ծրագրին։ Ընկերությունը խորհուրդ չի տալիս օգտագործել իր օպերացիոն համակարգերի բետա տարբերակները իր «հիմնական» սարքերի վրա։

iOS 27-ի հիմնական նորարարությունը թարմացված Siri-ն է, որն աշխատում է Apple Intelligence-ի միջոցով։ Այն կարող է շարունակական երկխոսություն վարել, «տեսնել» էկրանի բովանդակությունը եւ ձեր անունից գործողություններ կատարել հավելվածներում, ըստ 9to5mac-ի։ Օգնականի տեմպը եւ արտահայտչականությունը կարող են կարգավորվել:

Siri-ն նաեւ ավելացվել է Camera հավելվածին։ Այն կարող է ճանաչել շտրիխ կոդերը եւ տվյալները փոխանցել Wallet կամ Calendar։ Photos-ը այժմ ներառում է առարկաները հեռացնելու, շրջանակը ընդլայնելու եւ դիտակետը փոխելու գործիքներ։

[[gallery1]]
Safari-ում օգնականը կարող է ավտոմատ կերպով խմբավորել ձեր ընթերցանության ցանկի ներդիրները, էջանիշները եւ հղումները ըստ թեմայի։ Siri-ն կարող է նաեւ ստեղծել բրաուզերի ընդլայնումներ՝ հիմնվելով բնական լեզվի նկարագրությունների վրա, առանց օրինակներ բերելու։

Թարմացված Siri-ն պահանջում է Apple Intelligence-ի հետ համատեղելի iPhone (iPhone 15 Pro եւ ավելի նոր մոդելներ)։ Որոշ գործառույթներ հասանելի են միայն iPhone 17 Pro, iPhone 17 Pro Max կամ iPhone Air մոդելների վրա, չնայած ճշգրիտ գործառույթները չեն նշվում։

9to5mac-ի համաձայն՝ iOS 27-ի Liquid Glass դիզայնը որեւէ էական փոփոխություն չի կրել։ Սակայն ինտերֆեյսը դարձել է «ավելի ընթեռնելի». ֆոնի եւ կառավարման տարրերի միջեւ հակադրությունը մեծացել է։ Բացի այդ, կարգավորումներում ավելացվել է սահիկ, որը թույլ է տալիս փոխել երանգի աստիճանը՝ գրեթե ամբողջությամբ թափանցիկից մինչեւ անթափանց։

[[gallery2]]
Apple-ը հատուկ ուշադրություն է դարձրել iOS 27-ի աշխատանքին: Ընկերության տվյալներով՝ մշակողները օպտիմալացրել են պրոցեսորի առաջադրանքների ժամանակացույցը եւ վերաձեւավորել որոնումը Spotlight, Photos եւ Mail բաժիններում: Ապակողպումը, գլխավոր էկրանին նավարկությունը եւ կառավարման կենտրոնում գլորումը դարձել են ավելի սահուն: Համակարգը նաեւ ավելի արդյունավետ կերպով անցնում է Wi-Fi-ի եւ բջջային տվյալների միջեւ:

Apple-ը նշում է, որ iOS 27-ում հավելվածների գործարկումը պետք է լինի 30%-ով ավելի արագ, AirDrop ֆայլերի փոխանցումը՝ 80%-ով ավելի արագ, իսկ նոր լուսանկարների հայտնվելը Photos-ում՝ 70%-ով ավելի արագ: Տեսախցիկը նաեւ պետք է ավելի արագ գործարկվի էներգախնայողության ռեժիմում:

Հուլիսի 26-ին կմեկնարկի Seaside Startup Summit Armenia 2026-ը

Tue, 14 Jul 2026 07:41:00 +0000

ՀՀ բարձր տեխնոլոգիական արդյունաբերության նախարարությունը եւ «Startup Armenia» գիտակրթական հիմնադրամը հուլիսի 26-ից օգոստոսի 1-ը կիրականացնեն Seaside Startup Summit Armenia 2026 միջոցառումը։

Միջոցառման կազմակերպման համար ինչպես 2025, այնպես էլ 2026 թվականներին պետական բյուջեից հատկացվել է 200 մլն ՀՀ դրամ:

Մեկ շաբաթ շարունակ Սեւանի ափին` ոչ ֆորմալ ճամբարային ձեւաչափով, կհամախմբվեն աշխարհի տարբեր երկրների ստարտափների հիմնադիրներ, ներդրողներ, վենչուրային ֆոնդերի եւ տեխնոլոգիական ընկերությունների ներկայացուցիչներ, մենթորներ, ոլորտի առաջատար փորձագետներ եւ նորարարության էկոհամակարգի առաջնորդներ։

Սամմիթը կներառի հետեւյալ թեմատիկ ուղղությունները՝ «World Youth Environmen Festival», «Sevan AgriTech Summit», «WineTech Innovation Summit», «Cyber Insurance Summit», «Minning Innovation Summit», «Sevan EV Rally»՝ հյուրընկալելով ավելի քան 50 երկրից ժամանած շուրջ 2000 մասնակցի։

Seaside Startup Summit Armenia 2026-ի շրջանակում հուլիսի 30-ին նախատեսվում է նաեւ «Government Day» խորագրով միջոցառումը, որի նպատակը ՀՀ պետական կառույցների կողմից ոլորտային խնդիրների թվային լուծումների ներկայացումն է:

«Սիսայդ Սեւան Ստարտափ Սամմիթը» տարածաշրջանի ամենախոշոր եւ ճանաչված տեխնոլոգիական ու ձեռնարկատիրական հարթակներից մեկն է։ Այն նպաստում է Հայաստանի միջազգային ճանաչելիության եւ տեխնոլոգիական հեղինակության բարձրացմանը, արտասահմանյան ներդրումների ներգրավմանը, ինչպես նաեւ հայկական ստարտափների՝ համաշխարհային շուկաներ մուտք գործելուն եւ միջազգային գործընկերությունների ձեւավորմանը։

Plug and Play-ն ամփոփել է նախաաքսելերացիոն երրորդ ծրագիրը Հայաստանում

Mon, 13 Jul 2026 13:17:00 +0000

ՀՀ բարձր տեխնոլոգիական արդյունաբերության նախարարության աջակցությամբ իրականացվող Plug and Play միջազգային ընկերության նախաաքսելերացիոն երրորդ ծրագիրն ամփոփել է արդյունքները։

Երեւանի Սոս Սարգսյանի անվան Համազգային թատրոնում կայացել է ծրագրի փակման միջոցառումը (EXPO DAY), որին մասնակցել են տեխնոլոգիական էկոհամակարգի, մասնավոր հատվածի, վենչուրային ներդրումային ոլորտի, միջազգային կազմակերպությունների ներկայացուցիչներ, բարձրաստիճան պաշտոնյաներ։

ՀՀ բարձր տեխնոլոգիական արդյունբերության նախարարի տեղակալ Ռուբեն Սիմոնյանն անդրադարձել է ծրագրի կարեւորությանը՝ նշելով, որ նման հեղինակավոր կազմակերպության մուտքը Հայաստան եւ նրա հետ երկարաժամկետ համագործակցությունը զգալի ազդեցություն կունենա երկրի ստարտափ էկոհամակարգի զարգացման վրա։

«Քանի որ մեկ տարում կամ մեկ ծրագրով դժվար է էական ազդեցություն ունենալ ստարտափ էկոհամակարգի վրա, Կառավարությունը որոշեց Plug and Play-ի հետ ձեւավորել երկարաժամկետ համագործակցություն, որի արդյունքում ընկերության հետ կնքվեց եռամյա պայմանագիր։ Plug and Play-ն արդեն Հայաստանում ունի իրավաբանական գրասենյակ եւ գործող մասնաճյուղ։ Ծրագրի շրջանակում նախատեսված է իրականացնել ինկուբացիա, նախաաքսելերացիա եւ աքսելերացիա՝ տարեկան 2 ծրագիր: Այսօր ամփոփում ենք երրորդ ծրագիրը, որին մասնակցել են 18 ստարտափներ»,- նշել է Ռուբեն Սիմոնյանը։

Plug and Play Armenia-ի տնօրեն Սոնա Գրիգորյանն էլ ընդգծել է, որ Հայաստանն ունի փայլուն ինժեներական պոտենցիալ.
«Տեղական հիմնադիրներին ինտեգրելով մեր գլոբալ ցանցին եւ ապահովելով շաբաթական երեք միջազգային մենթորների ուղղակի աջակցությունը՝ մենք հարթակ ենք ստեղծում, որպեսզի հայկական նորարարական լուծումները Երեւանից ընդլայնվեն դեպի համաշխարհային շուկաներ»,- ասել է նա։

Միջոցառման ընթացքում ծրագրի մասնակից 18 ստարտափները՝ (Bleenk, FIGURINGS, decato.ai (նախկին Empy.ai), Tedly, abda Inc., SafeGround Technologies, Salute AI, Uray Technologies, Ethery Tech, JAN DIGITRUST, Megaladata LLC, RUXEN, Sannie AI (նախկին AgenticFi), BeeSync, Dhomie, Muvia Inc., BeautyFlo B.V. Lex AI), ներկայացրել են իրենց նորարարական լուծումները (pitches)՝ ամփոփելով եռամսյա ինտենսիվ նախաաքսելերացիոն ծրագիրը։

ՀՀ բարձր տեխնոլոգիական արդյունաբերության նախարարության եւ Plug and Play միջազգային ընկերության համագործակցության շրջանակում 2024 թվականից ի վեր հաջողությամբ իրականացվել է ծրագրի երկու փուլ, որոնցում ընդգրկվել են շուրջ 40 ստարտափներ։ Նախաձեռնության նպատակն է նպաստել հայկական ստարտափ էկոհամակարգի զարգացմանը, ընդլայնել միջազգային համագործակցությունը եւ բարձրացնել տեղական ստարտափների մրցունակությունը։

Նախաաքսելերացիոն երրորդ ծրագիրը մեկնարկել է 2026 թվականի ապրիլին։ Ծրագրի յուրաքանչյուր մասնակից ստարտափ հնարավորություն է ունեցել օգտվելու անհատական (face-to-face) մենթորությունից, ինչպես նաեւ միանալու Plug and Play-ի գլոբալ ցանցին, որը միավորում է ավելի քան 100.000 ստարտափ եւ 500-ից ավելի խոշոր կորպորացիաներ։

Meta-ն անջատել է Muse Image-ի ֆունկցիան վատ արձագանքներից հետո

Mon, 13 Jul 2026 12:54:00 +0000

Meta-ն անջատել է հանրային Instagram-ի հաշիվների լուսանկարներից կեղծ լուսանկարներ (deep fake) ստեղծելու ֆունկցիան, օգտատերերի բացասական արձագանքից հետո։

Գործիքը թույլ էր տալիս օգտատերերին պատկերներ ստեղծել Instagram-ի հանրային հաշիվների լուսանկարների հիման վրա։ Այն առաջին անգամ գործարկվել էր Muse Image-ի՝ Meta-ի «սուպերինտելեկտի» լաբորատորիայի պատկերների գեներատորի թողարկմամբ։

Մի քանի օր անց ընկերությունն անջատեց գործառույթը՝ պնդելով, որ այն «չի հաջողվել», ըստ TechCrunch-ի։ Meta-ն նշել է, որ ցանկանում է օգտատերերին տրամադրել «օգտակար ստեղծագործական գործիք», բայց որոշել է հեռացնել այն բացասական արձագանքներից հետո։

Որոշ օգտատերեր վրդովված էին, որ Instagram-ը թույլ է տվել օգտատերերին ստեղծել հանրային էջ ունեցող ցանկացած անձի պատկեր, եթե նրանք 18 տարեկանից բարձր են։ Դրա համար օգտատերերը պետք է հարցման մեջ նշեին օգտատիրոջ անունը։

Հաշվի սեփականատիրոջ համաձայնությունը պարտադիր չէր, եւ նրանք չէին տեղեկացվում, որ իրենց պատկերը ստեղծվել է կամ տեղադրվել է իրենց լրահոսում։ Օգտատերերը կարող են նաեւ արգելել իրենց պատկերների ստեղծումը կարգավորումներում կամ թույլատրել միայն ընտրված մարդկանց ստեղծել դրանք Meta AI հավելվածում։

Starlink-ը Հայաստանին նվիրաբերել է եւս 56 սարքավորում

Mon, 13 Jul 2026 09:07:00 +0000

ՀՀ բարձր տեխնոլոգիական արդյունաբերության նախարարության եւ ամերիկյան Starlink ընկերության միջեւ կայացած բանակցությունների արդյունքում ՀՀ կառավարությունը ստացել է Starlink-ի կողմից նվիրաբերված 56 սարքավորում՝ ապագա հնարավոր արտակարգ իրավիճակներին նախապատրաստվելու նպատակով։

Այս սարքավորումները հնարավորություն կտան ապահովել հուսալի եւ բարձր արագությամբ ինտերնետ կապ՝ աղետների եւ այլ արտակարգ իրավիճակների ընթացքում արդյունավետ արձագանքման համար։ Նախաձեռնությունն իրականացվել է ՀՀ բարձր տեխնոլոգիական արդյունաբերության եւ ներքին գործերի նախարարությունների համագործակցությամբ։

Սարքավորումներն արդեն Հայաստանում են, եւ նախատեսվում է դրանք հատկացնել ՀՀ ներքին գործերի նախարարությանը՝ Փրկարար ծառայության կարիքների համար։ Դրանք կնպաստեն Հայաստանի արտակարգ իրավիճակներում կապի բազմազանության հնարավորությունների ամրապնդմանը, մասնավորապես, փրկարարական գործողությունների, բնական աղետների, ճգնաժամային իրավիճակների, ինչպես նաեւ այն դեպքերում, երբ կապի ավանդական ենթակառուցվածքները սահմանափակված, գերծանրաբեռնված կամ խափանված են։

Starlink-ը Երկրի ցածր ուղեծրում գործող աշխարհի առաջատար արբանյակային «համաստեղությունն» է, որն ապահովում է հուսալի եւ բարձր արագությամբ լայնաշերտ ինտերնետ միլիոնավոր օգտատերերի համար ամբողջ աշխարհում։ Այն կարեւոր դեր է կատարում արտակարգ իրավիճակներին արձագանքող ծառայությունների համար կապի անխափանությունն ապահովելու գործում, հատկապես հեռավոր բնակավայրերում եւ ճգնաժամային պայմաններում։

Այս նվիրատվությունը շարունակությունն է Starlink-ի եւ ՀՀ ԲՏԱ նախարարության միջեւ ձեւավորված արդյունավետ համագործակցության, որի շրջանակում արդեն իսկ 110 Starlink սարքավորում ապահովում է հազարավոր սովորողների ինտերնետային կապը Հայաստանի հեռավոր բնակավայրերի դպրոցներում։